3-бөлім · Қазақ әдебиеті
Абай және ХІХ ғасыр әдебиеті
Абайдың қара сөздері мен өлеңдері нені үйретеді — талда
Абай Құнанбайұлы (1845–1904) — қазақтың жазба әдебиетінің негізін салушы ұлы ақын, ойшыл, ағартушы әрі композитор. ХІХ ғасыр — ағартушылық дәуірі: Шоқан Уәлиханов (ғалым) мен Ыбырай Алтынсарин (педагог) де осы кезеңнің тұлғалары.
Өмірбаяны мен басты идеялары
- Өмірі: Шыңғыстау өңірі, Құнанбай әулеті, білім алуы және ел ісіне араласуы.
- Өлеңдері: «Қыс», «Жазғытұрым», «Ғылым таппай мақтанба», «Сегіз аяқ».
- Аудармалары: Пушкин, Лермонтов, Крылов шығармалары.
- Композиторлығы: «Көзімнің қарасы», «Айттым сәлем, Қаламқас».
«Қара сөз» талдауы
- «Қара сөз» (Ғақлия) — 45 прозалық ой-толғамнан тұрады.
- Негізгі идеялар: білім, еңбек, адамгершілік және «толық адам» тұжырымы.
- Абайдың сыны: жалқаулық, надандық, мақтаншақтық пен өсекке қарсы бағыт.
- ХІХ ғасыр ағартушылық үштігі: Шоқан — Ыбырай — Абай.