Анықтама
Химиялық анықтама материалдары: ерігіштік кестесі, металдардың активтілік қатары, реакциялар түрлері, маңызды формулалар.
Р — ериді Н — ерімейді М — аз ериді — — гидролизденеді
| OH⁻ | NO₃⁻ | Cl⁻ | SO₄²⁻ | CO₃²⁻ | PO₄³⁻ | S²⁻ | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Na⁺,K⁺ | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р |
| NH₄⁺ | Р | Р | Р | Р | Р | Р | Р |
| Ag⁺ | — | Р | Н | М | Н | Н | Н |
| Mg²⁺ | Н | Р | Р | Р | Н | Н | — |
| Ca²⁺ | М | Р | Р | М | Н | Н | — |
| Sr²⁺ | М | Р | Р | Н | Н | Н | — |
| Ba²⁺ | Р | Р | Р | Н | Н | Н | — |
| Cu²⁺ | Н | Р | Р | Р | — | Н | Н |
| Zn²⁺ | Н | Р | Р | Р | Н | Н | Н |
| Pb²⁺ | Н | Р | М | Н | Н | Н | Н |
| Fe²⁺ | Н | Р | Р | Р | Н | Н | Н |
| Fe³⁺ | Н | Р | Р | Р | — | Н | — |
| Al³⁺ | Н | Р | Р | Р | — | Н | — |
Солдан оңға қарай металдар активтілігі төмендейді. Сутегінен солда орналасқан металдар сұйытылған қышқылдардан сутегі ығыстыра алады.
Сутекке дейінгі металдар
Қышқылдармен әрекеттесіп, H₂ ығыстырады. Мысалы: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑
Сутектен кейінгі металдар
Сұйытылған қышқылдардан H₂ ығыстырмайды (Cu, Ag, Au).
Активті металдар
Li, K, Na, Ca бөлме температурасында сумен әрекеттеседі.
Қосылу
2H₂ + O₂ → 2H₂O
Ыдырау
2H₂O → 2H₂ + O₂
Орынбасу
Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑
Алмасу
NaCl + AgNO₃ → AgCl↓ + NaNO₃
Бейтараптандыру
HCl + NaOH → NaCl + H₂O
Тотығу-тотықсыздану
Cu + 2AgNO₃ → Cu(NO₃)₂ + 2Ag
Жану
CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O
Гидролиз
Na₂CO₃ + H₂O ⇌ NaHCO₃ + NaOH
Электролиз
2NaCl + 2H₂O → 2NaOH + H₂ + Cl₂
Полимерлену
n CH₂=CH₂ → (–CH₂–CH₂–)ₙ
Эстерификация
CH₃COOH + C₂H₅OH ⇌ CH₃COOC₂H₅ + H₂O
Күміс айна
CH₃CHO + 2Ag(NH₃)₂OH → CH₃COONH₄ + 2Ag↓ + 3NH₃ + H₂O
Зат мөлшері
n — моль, m — масса (г), M — молярлық масса (г/моль)
Газ көлемі
Қалыпты жағдай: t=0°C, P=101 кПа
Бөлшектер саны
Nₐ = 6,02 × 10²³ моль⁻¹
Массалық үлес
Ерітіндідегі заттың үлесі
Молярлық концентрация
моль/л өлшем бірлігі
Тығыздық
г/мл немесе г/см³
Реакция шығымы
Реакция тиімділігі
pH
pH<7 қышқылды, pH=7 бейтарап, pH>7 сілтілі