8-сынып · 1-сабақ
Температура. Жылу беру түрлері
1Қызықты
☕ Ыстық шай неге суиды? Жылу шайдан ауаға өтеді. Бұл — жылу беру. Бірақ жылу қалай таралады?
Жылу үш түрлі жолмен таралады. Әрқайсысын мысалмен қарастырамыз.
2Негізгі идея
Температура және жылу беру
Температура — заттың молекулаларының қозғалыс жылдамдығының өлшемі. Молекулалар жылдам қозғалса — температура жоғары. Бірлігі: Цельсий (°C).
Жылу беру — ыстық денеден суыққа энергияның ауысуы. Үш түрі бар: жылуөткізгіштік, конвекция, сәулелену.
3Көрсету
Жылу берудің 3 түрі
Жылуөткізгіштік — заттың ішімен. Конвекция — сұйық/газ ағынымен. Сәулелену — толқынмен.
4Формула
Температура шкалалары
T(K) = t(°C) + 273
T Кельвин шкаласы К
t Цельсий шкаласы °C
0 0 K = −273 °C
0 К — абсолют ноль. Бұл температурада молекулалар толық тоқтайды (теориялық).
5Мысал
Шешілген есеп
Есеп
Бөлмеде температура 25 °C. Кельвинмен қанша болады?
- Берілген: t = 25 °C
- T = t + 273 = 25 + 273
- T = 298 К
Жауап: T = 298 К
6Өзіңді тексер