7-сынып · 4-сабақ
Масса және тығыздық
1Қызықты
⚖️ Темір кесегі мен мақта орамы бірдей салмаққа ие бола ала ма? Иә! Бірақ олардың көлемі әртүрлі болады.
Себебі олардың тығыздығы әртүрлі. Бұл — өте маңызды физикалық шама.
2Негізгі идея
Масса мен тығыздық
Масса — дененің заттық мөлшері. Ол кг-да өлшенеді. Масса өзгермейді — Жерде де, Айда да, ғарышта да бірдей.
Тығыздық — массаның көлемге қатынасы. Ол заттың "қаншалықты тығыз" екенін көрсетеді. Темір — өте тығыз. Мақта — өте сирек тығыз.
3Көрсету
Заттардың тығыздығы
Ағаш суда қалқиды (тығыздығы аз), ал темір батады (тығыздығы көп).
4Формула
Тығыздықтың формуласы
ρ = m / V
ρ Тығыздық кг/м³
m Масса кг
V Көлем м³
Масса табу: m = ρ · V. Көлем табу: V = m / ρ.
5Мысал
Шешілген есеп
Есеп
Темір кесектің массасы 7,8 кг, көлемі 1 дм³ (0,001 м³). Тығыздығы қандай?
- Берілген: m = 7,8 кг, V = 0,001 м³
- ρ = m / V = 7,8 / 0,001
- ρ = 7800 кг/м³
Жауап: ρ = 7800 кг/м³
6Өзіңді тексер