8-сынып · 2-сабақ
Жылу мөлшері. Меншікті жылусыйымдылық
1Қызықты
🔥 Кастрюлдегі суды қыздыру үшін газ жанады. Бірақ қанша энергия керек? Бұл судың меншікті жылусыйымдылығынан тәуелді.
Әр заттың өз "жылу қажеттілігі" бар. Су — өте көп жылу сіңіреді.
2Негізгі идея
Жылу мөлшері және жылусыйымдылық
Жылу мөлшері (Q) — затты қыздыру немесе суыту үшін қажет немесе бөлінетін энергия. Бірлігі: джоуль (Дж).
Меншікті жылусыйымдылық (c) — 1 кг затты 1 °C-қа қыздыру үшін қажет жылу мөлшері. Әр заттың өзіндік мәні бар: су — 4200 Дж/(кг·°C), темір — 460 Дж/(кг·°C).
3Көрсету
Меншікті жылусыйымдылықтар
Су ең көп жылуды сіңіреді. Сондықтан теңіз климатты жұмсартады, ал шөл қатты қызады.
4Формула
Жылу мөлшерінің формуласы
Q = c · m · Δt
Q Жылу мөлшері Дж
c Меншікті жылусыйым. Дж/(кг·°C)
m Масса кг
Δt Темп. өзгерісі °C
Δt = t_2 − t_1 (соңғы минус бастапқы). Егер дене суыса, Q теріс болады.
5Мысал
Шешілген есеп
Есеп
2 кг суды 20 °C-тан 80 °C-қа қыздыру үшін қанша жылу керек?
- Берілген: m = 2 кг, c = 4200, Δt = 80-20 = 60 °C
- Q = c · m · Δt = 4200 · 2 · 60
- Q = 504 000 Дж = 504 кДж
Жауап: Q = 504 кДж
6Өзіңді тексер