7-сынып · 5-сабақ
Күш. Ауырлық күші және салмақ
1Қызықты
🍎 Жоғары лақтырылған доп неге қайтып түседі? Жер оны өзіне тартады. Бұл күштің атауы — ауырлық күші.
Бұл күшті Исаак Ньютон ашты. Аңыз бойынша, оған алма басына түскенде ой келді.
2Негізгі идея
Күш және оның түрлері
Күш — денелердің өзара әсерлесуі. Күш денені қозғалысқа келтіреді, тоқтатады, бағытын өзгертеді немесе деформациялайды.
Ауырлық күші — Жер денелерді өзіне тартатын күш. Ол массаға тура пропорционал — масса көп болса, күш те көп. Салмақ — дененің тіреуге немесе ілгекке түсіретін күші.
3Көрсету
Айдағы салмақ Жермен салыстырғанда
Айда тартылыс 6 есе аз — сондықтан адам жеңіл секіреді!
4Формула
Ауырлық күшінің формуласы
F = m · g
F Ауырлық күші Н
m Масса кг
g Еркін құлау үдеуі ≈ 10 м/с²
Жерде g ≈ 9,8 м/с² (есептеу үшін 10 алуға болады). Айда g ≈ 1,6 м/с².
5Мысал
Шешілген есеп
Есеп
Дененің массасы 5 кг. Оған әсер ететін ауырлық күшін табыңыз (g = 10 м/с²).
- Берілген: m = 5 кг, g = 10 м/с²
- F = m · g = 5 · 10
- F = 50 Н
Жауап: F = 50 Н
6Өзіңді тексер