9-сынып · 6-сабақ
Электромагниттік өріс пен толқындар
1Қызықты
📡 Wi-Fi, радио, ТВ, ұялы телефон, тіпті жарық — олардың бәрі бір табиғатты. Бұл — электромагниттік толқындар!
Бүкіл қазіргі техника — электромагниттік толқындарға негізделген. Бұл — XX ғасырдың ұлы жаңалығы.
2Негізгі идея
Электромагниттік өріс пен толқын
Электрлік және магниттік өрістер бір-бірімен байланысты. Бір өрістің өзгеруі екіншісін тудырады. Бұл екеуі бірге — электромагниттік өріс.
Олар кеңістікте таралғанда — электромагниттік толқын пайда болады. Жылдамдығы — жарық жылдамдығы c ≈ 300 000 км/с.
3Көрсету
ЭМ толқындар шкаласы
Барлық ЭМ толқындар бірдей жылдамдықпен, бірақ жиілігі әр түрлі. Көрінетін жарық — кішкене бөлік.
4Формула
ЭМ толқынның жылдамдығы
c = λ · ν
c Жарық жылдамдығы 3·10⁸ м/с
λ Толқын ұзындығы м
ν Жиілік Гц
Кім ашты? Дж. К. Максвелл (теория, 1865) және Г. Герц (тәжірибе, 1888). Олардың арқасында бізде Wi-Fi бар!
5Мысал
Шешілген есеп
Есеп
Радио станция жиілігі 100 МГц = 100 000 000 Гц. Толқын ұзындығы?
- Берілген: ν = 10⁸ Гц, c = 3·10⁸ м/с
- λ = c / ν = 3·10⁸ / 10⁸
- λ = 3 м
Жауап: λ = 3 м
6Өзіңді тексер