«Раушан-коммунист»
адамның қоғамдық өмірге араласуы
Повесте Раушанның қоғамдық қызметке араласу жолы бейнеленеді.
Шығарманы талдағанда сол дәуірдің қоғамдық жағдайын ескеріп, автордың баяндауын өз бағалауыңнан ажырат.
Бір адамның тағдыры арқылы тұтас дәуірді қалай тануға болады? Бейімбет шығармаларын оқып, кейіпкердің сөзінен, әрекетінен және тұрмысынан қоғамдағы өзгерістерді байқа.
Ол көркем шығармалар жазумен қатар, ұстаздық және журналистік қызмет атқарды, сауат ашуға арналған оқу құралдарын дайындауға қатысты.
Оның шығармаларында мына тақырыптар көрініс табады:
Бөлімді меңгерген соң:
Қостанай өңірінде дүниеге келді.
Троицк, Қостанай және Уфада білім алды. Ғалия медресесінде оқыды.
Мұғалім болып жұмыс істеді.
«Еңбекші қазақ» және «Ауыл» газеттерінде қызмет атқарды.
Сауаттылығы төмен оқырмандарға арналған оқу құралдарын шығарды.
«Социалистік Қазақстан», «Ауыл тілі», «Қазақ әдебиеті» басылымдарында жұмыс істеді.
Тұтқындалды.
Саяси қуғын-сүргін құрбаны болып, ату жазасына кесілді.
Хикаятта Шұға мен Әбдірахманның қайғылы тағдыры бейнеленеді. Шұға — байдың қызы, Әбдірахман — кедей отбасынан шыққан оқыған жігіт. Олардың махаббатына әлеуметтік теңсіздік пен қоғамдық орта кедергі келтіреді. Шығарма әйел теңдігі мен адамның өз тағдырын таңдау мәселесін көтереді.
Мәтінмен жұмыс
Талдау үлгісі: Кейіпкерлерге кедергі болды. Мұны оқиғасынан байқаймын. Оның салдары
«Күлпаш» әңгімесі 1921–1922 жылдардағы аштық қасіретін бейнелейді. Кейіпкердің жүдеу тұрмысы, баласы Қалиға қамқорлығы және отбасының амандығына қатысты уайымы шығарманың маңызды тұстарын құрайды.
Талдау реті
Кейіпкерге баға бергенде оның өмір жағдайын ескер. Пікіріңді тек «дұрыс» немесе «бұрыс» деген сөзбен шектемей, себебін түсіндір.
Тарихпен байланыстыр: бұл әңгіменің тарихи аясы — 1921–1922 жылдардағы аштық. Оны 1930-жылдардағы ашаршылықпен бір оқиға деп қарастырма.
Мырқымбай — Бейімбеттің бірқатар өлеңіндегі кейіпкер. Ол туралы туындылар өлеңдер циклін құрайды.
ЦиклОртақ кейіпкері немесе тақырыбы бар бірнеше шығарманың бірлігі.
Есте сақта: Мырқымбай — әдеби кейіпкер. Кейіпкердің әр сөзін жазушының жеке пікірімен теңестірме.
адамның қоғамдық өмірге араласуы
Повесте Раушанның қоғамдық қызметке араласу жолы бейнеленеді.
Шығарманы талдағанда сол дәуірдің қоғамдық жағдайын ескеріп, автордың баяндауын өз бағалауыңнан ажырат.
романмен танысу
Бір шығарманы таңдап, «Кейіпкер тағдыры маған қандай сұрақ қойды?» тақырыбында 5–7 сөйлем жаз. Оқиғаны қысқаша ата, өз сұрағыңды тұжырымда және мәтіндегі бір мысалмен түсіндір.
Ашық тапсырмаларда бір ғана міндетті жауап жоқ. Өз пікіріңді кейіпкер сөзімен немесе автор баяндауымен шатастырма.