СЫБАЙЛАС ЖЕМКОРЛЫККА
КАРСЫ КРЕС
КАРСЫ КРЕС
Негізгі ұғымдар
Сыбайлас жемқорлық — мемлекеттік қызмет атқаратын тұлғалардың және оларға теңестірілген адамдардың өздерінің қызметтік өкілеттіктері мен соған байланысты мүмкіндіктерін жеке басының немесе өзге де тұлғалардың пайдасы үшін заңсыз пайдалануы. Бұл — мүліктік табысқа қол жеткізу мақсатында өкілеттіктерін теріс қолдану, өзі немесе делдалдар арқылы заңда қарастырылмаған материалдық игіліктер мен артықшылықтарды алу, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалардың осындай игіліктерді құқыққа қайшы түрде ұсыну арқылы аталған адамдарды сатып алуы.
Пара алу
аса қауіпті қызметтік қылмыстардың қатарына жатады. Әсіресе ол адамдар тобының қатысуымен жасалса немесе бопсалаумен ұштасса, қоғамға тигізер зияны күшейе түседі. Бұл қылмыс лауазымды тұлғаның өзіне жүктелген өкілеттіктеріне байланысты белгілі бір әрекетті жасауға не жасамауға айырбас ретінде пайда немесе артықшылықтарды қабылдауынан көрініс табады.
Пара беру
лауазымды тұлғаны белгілі бір заңды немесе заңсыз әрекетті орындауға не одан бас тартуға итермелеу мақсатында, сондай-ақ пара берушінің мүддесіне сай жалпы қамқорлық көрсетуі немесе қызметтік немқұрайлылық танытуы үшін қандай да бір игіліктерді не артықшылықтарды ұсыну арқылы жүзеге асатын қылмыс.
Пара түрлері
Заттарға
қолма-қол ақша, оның ішінде шетел валютасы, банктік чектер мен бағалы қағаздар, бағалы металдар мен асыл тастардан жасалған бұйымдар, автокөліктер, азық-түлік өнімдері, бейнеқұралдар, тұрмыстық техника және өзге де тауарлар, сондай-ақ пәтерлер, саяжайлар, қала маңындағы үйлер, гараждар, жер телімдері және басқа да жылжымайтын мүлік жатады.
Қызметтер мен пайдалар
медициналық көмек көрсету, жөндеу және құрылыс қызметтері, санаторийлер мен туристік демалысқа жолдамалар беру, шетелдік сапарларды ұйымдастыру, сондай-ақ ойын-сауық пен өзге де шығындарды тегін немесе жеңілдетілген бағамен өтеу түрінде көрсетіледі.
Параның жасырын нысандары
шын мәнінде жоқ қарызды өтеу түрінде рәсімделген банктік заемдар, тауарларды әдейі төмен бағамен сатып алу немесе керісінше жоғары бағамен өткізу, пара алушыға, оның туыстары мен жақындарына жалақы төлеу мақсатында жалған еңбек шарттарын жасау, жеңілдетілген шарттармен несие алу, дәрістер, мақалалар немесе кітаптар үшін қаламақыны негізсіз көтеру, казинода «кездейсоқ» ұтысқа ие болу, жалдау ақысын төмендету, кредит бойынша пайыздық мөлшерлемелерді негізсіз өзгерту және басқа да ұқсас тәсілдер.
Қaзақстан республика Заңнамасы